Α Γ Χ Ο Σ
    Ο εικοστός αιώνας έχει χαρακτηριστεί σαν εποχή του άγχους. Η πολυπλοκότητα της τεχνολογίας, η ταχύτητα των αλλαγών της κοινωνικής πραγματικότητας και η εγκατάλειψη των ηθικών και οικογενειακών αξιών συντελούν στη δημιουργία άγχους στον σύγχρονο άνθρωπο.


    Σήμερα το άγχος αποτελεί μια ψυχολογική πραγματικότητα και η σύγχρονη ψυχιατρική ασχολείται πλέον με την ένταση και τον τρόπο εκδήλωσης του άγχους στο σύγχρονο άνθρωπο. Ένα στα πέντε άτομα υποφέρει από κάποια
αγχώδη διαταραχή και ακόμη αναζητούμε εκείνη τη θεραπευτική μέθοδο που θα αντιμετωπίσει ριζικά και αποτελεσματικά το παθολογικό άγχος στον σύγχρονο άνθρωπο.

 

                                         Α Γ Χ Ο Σ ΚΑΙ Σ Τ Ρ Ε Σ
    Οι διάφορες πιέσεις από την εξωτερική πραγματικότητα, αυτό που εννοούμε συχνά με τον όρο στρες δημιουργούν στο άτομο την απειλή ότι δε θα καταφέρει να ενταχθεί στη κοινωνία και να αποκομήσει απ΄ αυτήν τα οικονομικά και ψυχολογικά ωφέλη που ο καθένας χρειάζεται. Έτσι οι ανάγκες του ατόμου με τις απαιτήσεις της εξωτερικής πραγματικότητας βρίσκονται συχνά σε σύγκρουση. 


    Από την σύγκρουση αυτή το άτομο βιώνει άγχος, αισθάνεται δηλαδή ένα ακαθόριστο συνσαίσθημα φόβου, λόγω κάποιου κινδύνου, την πηγή του οποίου δεν μπορεί να προσδιορίσει. Μέχρι να αντιμετωπίσει την εξωτερική αυτή
σύγκρουση και λόγω του άγχους, το άτομο αποδιοργανώνεται ψυχολογικά. Το πόσο ά γχος θ α β ιώσει κ αι πως θ α το εκδηλώσει θα εξαρτηθεί από την προσωπικότητά του και από τις επιδράσεις που είχε από το περιβάλλον του στη
διάρκεια της παιδικής ηλικίας.


    Το άγχος δεν είναι πάντοτε παθολογικό. Σε διάφορες καταπιεστικές στρεσογόνες καταστάσεις, το άγχος κινητοποιεί τον άνθρωπο ψυχικά και σωματικά για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την πηγή του στρες.
Καθημερινές στρεσογόνες καταστάσεις που εκλύουν φυσιολογικό άγχος είναι οι καινούργιες γνωριμίες, οι εξετάσεις, η προαγωγή, οι σημαντικές αγορές, η στράτευση,


     Όλα τα άτομα που άγχονται λόγω μιας εξωτερικής δυσκολίας, κάνουν διαρκείς σκέψεις σχετικά με αυτήν και προβληματίζονται για το πως θα την αντιμετωπίσουν καλύτερα. Δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, ο ύπνος τους είναι ρηχός, δεν τους ξεκουράζει και βλέπουν δυσάρεστα όνειρα. Στη κατάσταση αυτή πιθανόν να συνυπάρχουν και σωματικές εκδηλώσεις άγχους, όπως πονοκέφαλοι, αίσθημα εσωτερικής έντασης, σφίξιμο στο στήθος, τέντωμα στους μυς, πόνος στο στομάχι και άλλα. Αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες σωματικές και ψυχικές εκδηλώσεις μιας φυσιολογικής αντίδρασης άγχους.

     Όταν η κατάσταση που προξενεί άγχος στο άτομο μπορεί να αντιμετωπιστεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, τότε όλες οι εκδηλώσεις του άγχους υποχωρούν. Άν όμως το στρες χρονίσει. τότε το άγχος γίνεται παθολογικό, εγκαθίσταται μόνιμα και οι συνέπειές του εμποδίζουν το άτομο να λειτουργήσει κοινωνικά, επαγγελματικά και στη προσωπική του ζωή.

 

                            ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΑΓΧΟΣ


     Για να μπορέσει να αντέξει τις διάφορες στρεσογόνες καταστάσεις, μέχρι να μπορέσει να απαλλαγεί απ΄αυτές, το άτομο θα πρέπει να χρησιμοποιήσει ψυχολογικές τακτικές που θα το βοηθήσουν να αμύνεται ενάντια στο άγχος και ταυτόχρονα να διατηρεί την ψυχική ισορροπία ώστε να βρει την κατάλληλη λύση στο πρόβλημά του.

    ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ αποτελεί τον ισχυρότερο και πιο αποτελεσματικό τρόπο για να αντιμετωπίσουμε τα καθημερινά άγχη. Έτσι κατορθώνουμε να βλέπουμε τα πράγματα από τη αστεία ή την ειρωνική πλευρά τους, να τα βιώνουμε λιγότερο απειλητικά και να βρίσκουμε το θάρρος και το κουράγιο, την ψυχραιμία και την αυτοσυγκέντρωση για την καλύτερη λύση. Έτσι ταλαιπωρούμεθα λιγότερο σωματικά και ψυχικά και κάνουμε οικονομία δυνάμεων. Γι΄αυτό το γέλιο είναι υγεία.
Πρέπει να μάθουμε να γελάμε, να κάνουμε παρέα με γελαστούς ανθρώπους και να βλέπουμε συχνά κωμωδίες. Σε πολλά μέρη του κόσμου υπάρχουν και κλινικές γέλιου.
    Άλλοι μηχανισμοί άμυνας ενάντια στο άγχος είναι η απώθηση, εκλογίκευση, ο αλτρουισμός, μετουσίωση, ασκητισμός, καταπίεση και άλλα.


                                      ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ


    Καταστάσεις χρόνιου στρες πυροδοτούν την εμφάνιση σωματικών νοσημάτων λόγω της χρόνιας ψυχικής καταπόνησης και αποδιοργάνωσης που προκαλούν, σε κληρονομικά προδιατεθειμένα άτομα. Γι΄αυτό τα νοσήματα αυτά τα λέμε ψυχοσωματικά νοσήματα.
     Κάτω από κάθε ψυχοσωματικό νόσημα βρίσκεται ένα ιδιάζον ψυχολογικό πρόβλημα που κάνει το άτομο ευαίσθητο σε ένα συγκεκριμένο οργανικό σύστημα.
    Παρακάτω θα περιγράψουμε τα πιο συχνά ψυχοσωματικά νοσήματα και τα ψυχολογικά προβλήματα που συμβάλλουν στην εμφάνισή τους.

    ΥΠΕΡΤΑΣΗ: Τα υπερτασικά άτομα αισθάνοναι έντονο θυμό και αγανάκτηση σε καθημερινή βάση και για διάφορους λόγους αδυνατούν να τον εκδηλώσουν και να εκτονωθούν αλλά και να απαλλαγούν από τα προβλήματα εκείνα που τους οργίζουν τόσο πολύ.

    ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ: Με πιο συνήθη έκφραση τις έκτακτες συστολές - παλμούς, οι αρρυθμίες παρουσιάζονται σε άτομα που παγιδεύονται σε καταστάσεις από τις οποίες πιστεύουν ότι είναι αδύνατο να βγουν και στις οποίες αισθάνονται ότι θα κακοποιηθούν.

    ΑΣΘΜΑ: Τα άτομα που υποφέρουν από άσθμα έχουν έντονη συναισθηματική εξάρτηση από μια ισχυρή μητέρα μακρυά από την οποία δεν πιστεύουν ότι θα βρουν την αγάπη και την τρυφερότητα που έζησαν κοντά της. Έχουν λοιπόν τεράστιες ανάγκες για ανοχή και καλωσύνη.

    ΕΛΚΟΣ: Τα άτομα που πάσχουν από γαστρεντερικό έλκος είναι άτομα εξαιρετικά ανασφαλή και μόνα. Την παρουσία ενός ανθρώπου που να εμπιστεύονται και από τον οποίο επιθυμούν να εξαρτηθούν και τόσο έχουν ανάγκη προσπαθούν να τον υποκαταστήσουν με οικονομική ανεξαρτησία και κοινωνική άνοδο. Εξαργυρώνουν δηλαδή με τα λεφτά τις συναισθηματικές τους ανάγκες.

    ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΣ: Τα άτομα αυτά είναι τελειοθηρικά, εξαρτούν την αυτοεκτίμησή τους από τη γνώμη των άλλων και προσπαθούν να κερδίσουν την αγάπη και το ενδιαφέρον των γύρω τους προσφέροντάς τους τέλειες επιδόσεις και υπακούοντας τυφλά στις επιταγές και τις απαιτήσεις του κοινωνικού συνόλου.

    ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΕΣ: Τα άτομα που πασχουν από νοσήματα του θυρεοειδούς είχαν υπερβολική συναισθηματική προσήλωση στη μητέρα, η οποία όμως ουδέποτε ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις τους για αγάπη. Απογοητευμένα ανεξαρτητοποιήθηκαν γρήγορα και προσπαθούν να κάμουν σχέσεις κυριαρχίας απένατι στους άλλους με σκοπό να εξασφαλίσουν έστω και ψυχαναγκαστικά την αγάπη των γύρω τους.
ΗΜΙΚΡΑΝΙΑ: Τα άτομα αυτά είναι υπερελεχόμενα, εσωστρεφή, ψυχαναγκαστικά και τελειοθηρικά. Κάνουν απεγνωσμένες προσπάθειες για να ελέγχουν τα πάντα γύρω τους. Έτσι ταλαιπωρούνται πολύ και όταν κάτι δεν πάει καλά θυμώνουν τόσο πολύ που ο θυμός τους μετατρέπεται σε κρίση ημικρανίας.

    ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ: Η έντονη δυσφορία πριν την εμμηνορυσία και η πρώιμη αμηνόρροια εμφανίζονται σε γυναίκες με χαμηλή αυτοεκτίμηση, περιφρόνηση στη γυναικεία φύση και απόρριψη της σεξουαλικότητάς τους.

    ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: Στα παχύσαρκα άτομα λείπει η αγάπη και έμαθαν από μικρά να αναζητούν την ευχαρίστηση και την ασφάλεια σε στοματικές ευχαριστήσεις μέσα από την πρόσληψη τροφής.

    ΕΚΖΕΜΑΤΑ - ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ: πρόκρειται για άτομα συμβιβασμένα και δειλά που ουδέποτε ετόλμησαν να εξωτερικεύσουν τη ζήλεια το μίσος ή τον θυμό τους.